50 jaar Golf GTI: ontmoeting met een liefhebber in Normandië

Vóór de Golf was er de luchtkoeling. Harald werd eerst verliefd op Volkswagens met luchtgekoelde motor — Kever, Combi — voordat hij zo'n dertig jaar geleden zijn eerste Golf 1 GTI aanschafte, een model uit 1979. Het was een openbaring: een kleine, vlotte auto, aangenaam in de stad en op de weg, die hij bijna dagelijks gebruikte. Stap voor stap bracht de ene auto de andere mee, tot hij tegelijk vijf Golf 1 GTI's bezat, uit de eerste modeljaren: een 77, een 78 en een 79.

In de tijd dat hij er belangstelling voor kreeg, had de GTI nog niet de youngtimerstatus die we tegenwoordig kennen. Harald geldt als voorloper, doordat hij vroeg inzette op deze eerste generaties, die nu door verzamelaars als de meest begeerlijke worden beschouwd.

Harald geeft enkele kostbare aanwijzingen om de allereerste Golf GTI's te herkennen. De modeljaren 1976 tot 1978 hebben kleine bumpers en kleine achterlichten, even groot als die van de cabriolets. Modeljaar 1979 introduceert de grote bumper, maar behoudt de kleine achterlichten.

Pas in de herfst van 1980 verschijnen de grote achterlichten. De allereerste GTI's, die met kleine bumpers en kleine achterlichten, reden uitsluitend met een 4-versnellingsbak; de 5-bak komt pas met modeljaar 1980, al met grote bumpers maar nog steeds met kleine achterlichten.

Op de weg onderscheiden deze eerste GTI's zich door een zeer directe besturing en een kenmerkend gedrag in scherpe bochten: het binnenste achterwiel komt licht omhoog, een handtekening die liefhebbers goed kennen als ze die in de haarspeldbochten van bergraces tegenkwamen.

De remmen blijven daarentegen het zwakke punt van deze eerste modellen: kleine remblokken voor en trommels achter, weinig duurzaam voor de 110 pk van het 1600-blok.

Het centrale model van de ontmoeting is een Golf GTI uit 1983, letterlijk gebouwd voor het circuit. Oorspronkelijk had ze niet eens bumpers — gewichtsbesparing ("light is right") ging boven alles.

Harald koos ervoor er oude kleine bumpers op te monteren, lichter dan de originele U-vormige bumpers van deze generatie, voor een uitstraling die hij esthetisch harmonieuzer vindt met de verbrede spatborden.

Een smakelijke knipoog: deze auto is gekocht van een vriend, specialist in het prepareren van Golf 1 GTI's. Stéphane H., die deze auto voor het circuit bouwde, deed het meeste werk; Harald nam daarna het stokje over en voegde er zijn eigen toets aan toe om hem zich eigen te maken.

Onder de motorkap illustreert de motor goed de "patchwork"-geest die de preparateurs van die tijd zo dierbaar was:

• Een 1600 cm³-blok van een Golf 2 met carburateur, bekroond door een bewerkte 16-kleppen-cilinderkop van een Golf 2 KR (nokkenassen met meer lift), met drijfstangen met lange slag en bewerkte 16S-zuigers.
• Het vliegwiel is verlicht en krijgt een versterkte koppeling met 4 lamellen, het draaiende geheel is gebalanceerd. Het gaat niet om een Oettinger-motor of een compleet 1800 KR-blok, maar om een maatwerkassemblage die de oorspronkelijke cilinderinhoud van 1600 cm³ behoudt.
• De brandstoftoevoer is toevertrouwd aan twee dubbele Weber 45 DCOE-carburateurs, gekoppeld aan een "Filter King"-drukregelaar.
• De uitlaat draagt ook bij aan de geluidssfeer; de specifieke 4-in-1 en de complete lijn met grote diameter zijn van Supersprint. Zonder rollenbank wordt het vermogen geschat op ongeveer 150 pk; vergelijk dat met de 139 pk van de standaard geïnjecteerde KR 1800.
• De koeling is ook herzien voor circuitgebruik: een radiateur van een 205 GTI krijgt twee SPAL-ventilatoren en 2 roosters vervangen de originele verstralers, om wat verse lucht onder de motorkap te brengen.
• De motorconfiguratie maakt het ook mogelijk om inlaat en uitlaat te scheiden, een groot voordeel ten opzichte van de 8-kleppers, waar de inlaat wordt blootgesteld aan de hete lucht van het uitlaatspruitstuk.

Het chassis? Zo stijf als een plank!

• Deze Golf is niet gemaakt om stokbrood te halen over verkeersdrempels. Ze is ontworpen om aan het asfalt te kleven. De verstelbare veerpoten zijn D2-circuitveerpoten gekoppeld aan verstelbare veerpootplaten, alle silentblocks zijn vervangen door stijvere urethaanversies, 2 dikke H&R-stabilisatorstangen, de onderste en bovenste veerpootbruggen en de rolkooi dragen samen bij aan de stijfheid van deze GTI.
• Qua carrosserie is de auto bekleed met een authentieke Kamei GR2-kit (origineel logo zichtbaar onderaan de spoiler), zonder de bijpassende dorpels, een bewuste esthetische keuze.
• De remmen, het historische zwakke punt van de GTI, zijn volledig herzien: geventileerde en geperforeerde schijven voor en achter, Wilwood-remklauwen met 4 zuigers voor en Golf 4 achter, aangevuld met een vanuit het interieur verstelbare remkrachtverdeler, waarmee de verdeling tussen voor- en achteras kan worden afgesteld. De Speedline-velgen in 7x15 (met YOKOHAMA semi-slicks) hebben een ontwerp dat ook op de Audi Quattro-rallyauto's te zien was.
• Het interieur bevestigt de sportieve roeping van het voertuig: rolkooi, talrijke meters, hoofdschakelaar, race-brandblusser, afneembaar tulpvormig stuur, remkrachtverdeler binnen handbereik, hydraulische handrem, SPARCO-kuipstoelen enz. Nog een knipoog naar de oorspronkelijke GTI: de ruitjesstof van de stoelen, die op een modeljaar 1983 theoretisch niet meer van die tijd is (Volkswagen liet haar met modeljaar 1981 vallen) maar die Harald graag wilde toevoegen. De carrosserie is maximaal gestript — geen tapijt meer, geen isolatie meer — voor een 'ruwe' rijervaring waarbij elke oneffenheid van de weg tot in het stuur doorkomt.

Onder Haralds Golfs ontdekt u in een hoek van de garage een Golf 1 GTI uit 1978 die al vijftien tot twintig jaar bewaard wordt en die hij bestemt voor een complete, originele restauratie — inclusief de stalen velgen van 13 inch.

Hij had haar speciaal bewaard omdat ze nooit een achteraf gemonteerd schuifdak heeft gekregen, in tegenstelling tot veel modellen van die tijd met het beroemde Britax-dak dat bij Sudauto werd gemonteerd.

Het wordt geen klein project: de eerste Golf 1's hadden te lijden onder onvoldoende anticorrosiebehandeling, een kwaal die wordt verergerd door de verbrede spatborden die vocht en modder vasthouden en uiteindelijk de vulpijp van de tank aantasten.

Ook de 1600 GTI-motor en de originele K-Jetronic-injectie moeten volledig worden gereviseerd: een doeltreffend systeem als het in goede staat is, maar complex en gevoelig voor onzuiverheden en roest.

Voor Harald zijn deze auto's er niet om in de garage te slapen: het zijn auto's om mee te leven, het hele jaar door te gebruiken. De huidige beschikbaarheid van restauratieonderdelen (plaatwerk, tanks, vulpijpen …) en het bestaan van goede K-Jet-specialisten maken het mogelijk hun een gezonde basis te geven om te blijven rijden.