De saga van de Golf GTI, die 50 jaar wordt

De Golf 1 GTI: de geboorte van een mythe

De Golf 1, de auto die Volkswagen de moderne autotijd binnenloodst, komt in het voorjaar van 1974 bij de dealers te staan. Het is een revolutionaire VW, die in alles het tegenovergestelde is van zijn iconische oudere broer, de Kever. Het is een succes en al snel brengt de Golf 1, die met zijn dynamische talenten ondermotorisch lijkt, een handvol ingenieurs op ideeën. In het geheim werken zij aan een sportieve versie van de kleine One. De motor halen ze bij hun neefjes, de Audi 80 GT en GTE: een 1600 met BOSCH K-Jetronic-injectie. Zo uitgerust verandert het konijn in een haas en gaat het van 70 naar 110 pk.

Met deze officieuze motorswap begrijpen die vindingrijke ingenieurs pas later dat ze net een nieuw genre hebben uitgevonden, dat in 3 letters past: G T I, voor Grand Tourisme Injection.

Dankzij hen en de reus uit Wolfsburg, die het groene licht voor de productie geeft, ontstaat in 1976 een nieuw segment: dat van de kleine sportieve compacten.

De Golf 1 GTI was gepland voor een productie van slechts 500 en daarna 5.000 exemplaren, maar uiteindelijk worden er tussen 1976 en 1983 bijna 462.000 gebouwd!

De Golf 1 GTI gaat in 1983 van 1600 naar 1800 voordat hij afscheid neemt, met 112 pk maar vooral meer koppel en dus meer rijplezier. Een uitzonderlijke 16-kleppenversie van de 1600 GTI (136 pk) werd door VW France besteld bij de Duitse motorbouwer Oettinger; een serie van maar 1.250 exemplaren … De heilige graal van de GTI's.

En de GTI is niet alleen een motor, het is ook een uitstraling, een sportieve klasse.

Aan de buitenkant onderscheidt een GTI zich van een gewone Golf door zijn grille met rode rand, de emblemen, de verbrede spatborden en de voorspoiler, de zijstrepen en zijn iets compactere voorkomen. Open het portier en u treft een sportieve, sobere en stijlvolle sfeer aan. Het stuur met 3 spaken, de beroemde zwarte versnellingspook in de vorm van een golfbal en de sportstoelen nodigen uit tot sturen.

En wat te zeggen over de iconische Schotse tartanstof waarmee ze bekleed zijn? Die blijft op zichzelf het handelsmerk van de allereerste GTI's.

De Golf 2 GTI: een opvolging in 3 bedrijven

Met modeljaar 1984 begint de tweede fase van de saga. Na zijn succes moest de GTI-lijn vernieuwd worden. En het was niet makkelijk voor de 2 om een One op te volgen die zoveel fans had overtuigd. Iedereen verwachtte beter, een beetje zoals in een gezin waar de oudste arts is en men van het tweede kind verwacht dat het chirurg wordt. Bij zijn introductie is de GTI 2 zwaarder geworden, maar heeft hij zijn 1800-motor van 112 pk behouden, en dat stelt zijn publiek teleur. Hij is iets ronder geworden en mist de pit om de 3 magische letters hoog te houden; het is de eerste time-out van de GTI-saga.

De verwachte vernieuwing voor de GTI 2 komt eindelijk in 1986, in de vorm van een cilinderkop met 16 kleppen die de goede oude 1800-motor bevrijdt en hem 139 pk geeft. De Golf 2 GTI 16s zet de zaken weer recht. De fans zijn dolblij.

Het derde bedrijf: de GTI raakt in een stroomversnelling en wordt in 1990 de GTI G60.

De GTI wordt een stoomwals en laat 160 trekpaarden los om de concurrentie plat te walsen; zijn motor met veel koppel loopt lineair en het kenmerkende geluid van zijn compressor is betoverend.

Volkswagen wist de koers te corrigeren en de chirurgische ingreep loont: er zijn 628.000 exemplaren van de Golf 2 GTI verkocht.

De Golf 3 GTI: de GTI wordt braaf burgerlijk

De concurrentie is meer dan wakker geworden en heeft zich in deze nieuwe markt gestort, waarvan VW in 1976 de bron had ontdekt.

Alles lijkt erop te wijzen dat de wolf van Wolfsburg terugkomt met scherpe tanden om zijn dominante positie in dit mediagenieke GTI-segment te behouden.

Maar nee … Volkswagen maakt dezelfde fout als met de GTI 2. De Golf 3 van 1992 is een auto die, door steeds te moeten evolueren om mee te gaan op het gebied van comfort, groter en zwaarder is geworden.

De Duitse fabrikant presenteert een nieuwe GTI met een 2.0L-motor met 8 kleppen, die maar 3 pk meer levert dan de laatste GTI 1 uit 1983! 115 pk: onvergeeflijk voor de vakpers en de klanten, die moord en brand schreeuwen.

VW herziet zijn werk dus een jaar later door de 16s-cilinderkop uit de kast te halen en biedt 150 pk aan de liefhebbers van het logo. Pfff, de schade is hersteld!

De Golf 4 GTI: de GTI krijgt een turbo

De Golf wordt groter en zwaarder en zijn uitrusting breidt uit voor het welzijn van een klantenkring die gretig is naar veiligheid, comfort en zuinigheid.

We hadden de GTI 3 met zijn 150 pk achtergelaten en ontdekken in 1998 een Golf 4 GTI van … 150 pk.

U denkt misschien: “hebben ze dan nog altijd niets van hun fouten geleerd ?!”. De moderne sportieve auto is gemaakt van compromissen, daar zult u aan moeten wennen, beste vriend!

De GTI is altijd een gewone auto geweest waar VW sportieve elementen aan heeft toegevoegd, met name een krachtigere motor; niet andersom. Dus als de Golf in kwaliteit (en in gewicht) toeneemt, volgt de GTI de trend. Als bovendien de milieunormen in de vergelijking meespelen, blijft de vermogenswedloop gematigd.

Van 2.0L gaat men terug naar een 1800-motor, maar uitgerust met een cilinderkop met 5 kleppen per cilinder (dus 20 in totaal op deze 4-cilinder), allemaal opgevoerd door een KKK-turbo. Deze motor, een gewaarborgde kwaliteit, wordt gedeeld met de Audi TT, de A3 8L turbo, de A4 B6 en de A6 C5; hij wordt de “20 kleppen turbo” genoemd.

Hij wordt opgevoerd tot 180 pk, net als bij de neefjes, maar pas in 2002.

De Golf 5 GTI: de terugkeer van het konijn dat vroem zegt

In 2004, met zijn vijfde deel, komt de GTI eindelijk weer op krachten met een gloednieuwe 2.0L 16s-turbomotor met directe inspuiting: 200 pk en 280 Nm koppel bij 1.800 tpm, de TFSI.

Genoeg om die massa van 1.412 kg, flink verzwaard door de rijke comfort- en veiligheidsuitrusting, snel in beweging te krijgen.

De lijst met opties is even lang als het afwerkingsniveau hoog is.

De GTI 5 is verkrijgbaar met een handgeschakelde 6-versnellingsbak of met de krachtige en moderne DSG6-dubbelkoppelingsbak met schakelpaddles aan het stuur.

Zijn look is nadrukkelijker, dynamischer en sportiever; de Golf 5 GTI sluit eindelijk weer aan bij zijn roemruchte voorouder met de terugkeer van de grille met rode rand en de Schotse stof op de sportstoelen.

De beperkte series Pirelli en Edition 30 (30 jaar GTI) krijgen knipogen naar het verleden en een motor van 230 pk, afkomstig van de Audi S3.

De Golf 6 GTI: meer rijplezier dan vermogen

Opnieuw was de stap vooruit met de 5 te groot en de nieuwe Golf GTI volgt niet, eind 2008.

Terwijl de speciale series die het avontuur van de GTI 5 afsloten 230 pk hadden, moet de nieuwkomer, die dezelfde motor gebruikt, de 2.0L TFSI, het doen met 210 pk. Wel valt op te merken dat de Golf 6 GTI 27 kg lichter is geworden.

De GTI wordt opnieuw gematigder, terwijl zijn lijn resoluut moderner en dynamischer is geworden, waardoor het lijkt alsof hij onder de motorkap nog genoeg te bieden heeft. De beperkte serie 35e verjaardag (2011), de Golf 6 GTI Edition 35, krijgt de gebruikelijke interieurcodes en vooral een motor die is opgevoerd tot 235 pk.

Met de GTI 6 komt de wind weer door het haar (of over de kalende schedels, voor de kale mannen). De Golf GTI 6 cabriolet zet in 2012 met stijl het dak af.

Nog altijd voorzien van een elegant zacht dak, met een elektrisch opvouwbare kap die minder ruimte inneemt dan een scharnierend hardtop, is deze dynamische cabriolet uitgerust met de 210 pk.

Het enige nadeel is dat hij nog een paar kilo aankomt door zijn carrosserieversterkingen (zonder woordspeling), wat hem er niet van weerhoudt om (snel) te cruisen met 235 km/u.

De Golf 7 GTI: niet één, maar 5 GTI's

De 7e generatie van de GTI, die in het voorjaar van 2013 verschijnt, gebruikt het nieuwe platform van de groep, het MQB (Mah Qué Bueno!), waardoor hij nog eens 40 kg lichter wordt en wint aan wegligging; er komen een paar schuchtere extra paardjes bij.

Ondanks de stijlgelijkenis heeft de 7 niets meer met de 6 te maken, zelfs zijn TSI-motor is van een nieuwe generatie; zijn automaat is de DSG7 (herprogrammeerbaar).

De GTI 7 wordt meteen in 2 versies aangeboden: de GTI met dus 220 pk en de GTI 7 Performance, die dankzij zijn overboost 230 pk levert en betere rij-eigenschappen heeft dankzij het differentieelslot op de vooras.

De Golf 7 GTI neemt de succesvolle codes van de GTI-clan over: Schotse stof, golfbal, grille met rode rand en de “eenvoudige” kleuren van de Golf 1 GTI, namelijk Tornado-rood, zwart en wit. Hij verloochent zijn plaats in deze grote lijn met de sportieve (wolven)klauw niet; het marketingteam heeft goed werk geleverd door in te spelen op de oorspronkelijke passie.

Voor 2016, en om de 40 jaar van de GTI zoals het hoort te vieren, gooit VW alles in de strijd en biedt een opgepepte versie van zijn bolide aan.

De Golf 7 GTI Clubsport krijgt een herprogrammering van zijn motorregeleenheid en de beroemde 2.0L TSI gaat naar 265 pk en zelfs 290 pk met de overboost.

Een jaar later biedt de Golf 7 GTI Clubsport S (S van Supergevitamineerd?) 310 pk (10 meer dan de Golf 7 R!).

Een vijfde versie van de GTI 7 komt in 2019 op de markt: de Golf 7 GTI TCR.

De TCR komt voort uit de racerij die zijn naam draagt: de Touring Car Racing, het wereldkampioenschap voor toerwagens waaraan VW deelneemt, zowel met benzine als met diesel.

De TCR heeft een 2.0L TSI 4-cilinder die 290 pk levert met 380 Nm koppel; hij is rechtstreeks geïnspireerd op de raceversie: remmen, instelbare vering, versterkte koeling, DSG7 met 4 rijmodi, decoratie en aerodynamica. Dit alles maakte hem tot de snelste compacte hatchback van zijn generatie (5,6 seconden van 0 naar 100).

Club Sport en TCR … dat zijn de GTI's waar de uitzinnige menigte voor de garagedeur op zat te wachten!

De Golf GTI 8: de laatste vóór de volgende

En met 8 is het zover! Onder het teken van veelzijdigheid en sportieve luxe komt de Golf GTI 8 in 2020 uit het bos, midden in de pandemie.

Voor een lancering die dus lastig blijkt, krijgt de 8e een virtuele show die de wereld een vrij discrete lijn laat zien en een motor die bescheiden blijft steken op 245 pk.

De ‘basis’-GTI evolueert langzaam, zonder revolutie; hij brengt de liefhebbers samen en vervoert ze met de nodige dynamiek.

Aan de Golf 8 GTI Club Sport en zijn 300 pk geeft VW de opdracht om de scherpste concurrenten (Mégane RS, Honda Civic Type R…) te kietelen.

Om zijn jubileum 1976-2026 waardig te vieren, tooit de Golf 8 GTI Edition 50 zich in zijn mooiste gewaad en paradeert als een koets getrokken door 325 paarden.

Dat zijn heel wat paarden onder de motorkap: 215 meer dan de grootmoeder die aan de oorsprong van de clan staat; waardoor hij van 0 naar 100 sprint in 5,3 seconden (4 seconden minder dan oma).

GTI: een embleem

Een magnetische auto die u onvermijdelijk aantrekt als de passie voor auto's met karakter door uw aderen stroomt.

Zoals VW France in zijn communicatie rond het jubileum zo mooi benadrukt: “Soms zijn drie letters genoeg om een lange geschiedenis te schrijven”.

Volkswagen ging voor in het voorbeeld en veel fabrikanten volgden in deze nichemarkt van de sportieve compacten. Bedankt, vindingrijke ingenieurs van 1974, jullie intuïtie was juist.

In 50 jaar heeft de Golf GTI het imago van een legendarische sportwagen opgebouwd. Veelzijdig en dynamisch, stijlvol en sportief: hij heeft zijn publiek en zijn fans gevonden.

Ja, al groeiend is hij wat steviger geworden, maar dat werd gecompenseerd door meer vermogen en koppel en vooral door de evolutie van zijn rij-eigenschappen.

De Golf GTI is continu een succes geweest, misschien omdat hij ondanks enkele misstappen een van de scherpste messen in de la is gebleven.

In een Golf GTI rijden is bij een clan horen; als u de stap nog niet hebt gezet, doe dat dan en ga achter het stuur zitten. Van de Golf 1 GTI tot de Golf 8 GTI vindt u vanzelf degene die het best bij u past.

Laten we hopen dat de volgende Golf GTI niet alleen als hybride of elektrisch wordt aangeboden. We houden u op de hoogte.