Uw voertuig
Geen voertuig geselecteerd
Identificeer de jouwe om je zoekresultaten te verfijnen
Geen voertuig geselecteerd
Klein van formaat, enorm in uitstraling: de Peugeot 205 GTI drukte in de jaren 80 haar stempel met een formidabel chassis en de 1.6- en 1.9-motoren. Van de Rallye tot de legendarische Turbo 16: terugblik op een icoon dat een referentie werd binnen de Youngtimer-beweging.
19-3-2026
Harald
10 minuuten leestijd
Peugeot
In 1984 laat Peugeot eindelijk zijn klauwen zien en reageert het op de Golf, die dan al aan zijn tweede generatie GTI toe is.
Peugeot zat eind jaren 70 niet in topvorm en de Peugeot 205 liet lang op zich wachten; de leeuw sluimerde en zijn maag rammelde een beetje. Het “TI-project” van de 205 werd dan ook met smart verwacht door de liefhebbers, die een opvolger eisten voor hun geliefde maar ondermotoriseerde 104 ZS (80 pk).
De 205 GTI is veelzijdig: je kunt er alles mee doen, want vergeet niet dat het in de eerste plaats een 205 is; alleen doe je alles sneller en met de banaan ... en daar zit het verschil.
De 205 is een cultauto geworden, de GTI-versie een mythe; een referentie onder de kleine sportwagens, die in het spoor van de R8 Gordini een plek heeft in het pantheon van de Franse sportauto.
Dit kleine kanon heeft een echt, doordacht chassis; dat is het sterke punt van de sportieve Peugeots.
Zijn motoren, 4-cilinders met 8 kleppen, de 1600 (uit te spreken als “16-100”) met eerst 105 pk en later 115 pk, en de vurige 1900 (uit te spreken als “19-100”) met 130 pk, brengen hem in de strijd van de sportieve auto's uit het “B-segment”.
Of liever “de” 205 GTI 1.6L, namelijk de 105 en later de 115 pk. Het voorbeeld werd gegeven door de wolf van Wolfsburg (VW); de leeuw van Sochaux volgt het recept en verbetert het zelfs.
Je neemt een goede motor, hier de XU van de 305 uit de Française de Mécanique, je rust hem uit met injectie (BOSCH L-Jetronic), strooit er een paar honderd gram bruut geweld overheen en laat hem tot 6.250 tpm draaien. Om dat alles in de hand te houden is de vooras herzien: stabilisatorstang, draagarmen, geventileerde schijfremmen vooraan, stijvere schokdempers en veren; een verlaagd chassis en 4 aluminium velgen van 14’’ met lageprofielbanden maken het plaatje compleet.
De betere 205's hebben een optielijst waarmee de GTI gezelliger kan worden gemaakt. Centrale vergrendeling, elektrische ramen, sportstoelen, groot glazen schuifdak. In ruil daarvoor geeft de GTI zijn stuur, zijn kuipstoelen en zijn rode vloerbedekking door aan diverse zeer exclusieve beperkte series zoals de 205 Roland-Garros, de 205 Indiana en de 205 Lacoste.
Ook de look mag er zijn: bescherming rondom en langs de dorpels met een rode bies, spatbordverbreders, GTI-emblemen, stoffen kuipstoelen, sportstuur, versnellingspook met rode opschriften enzovoort.
Om het hoofd te bieden aan de pas verschenen, kokende Supercinq GT Turbo voegt Peugeot 10 paarden toe aan zijn 1600 en komt zo op 115 pk gelijk. De 5 heeft een meer “rally”-uitstraling en de 2 zonder 5 is “klassevoller” en valt erg in de smaak bij de “dynamische jonge managers”.
De facelift van de GTI 115 vindt plaats samen met die van de andere 205's, in modeljaar 1988.
Binnen: nieuw dashboard, afgeronde stuurhendels; stuur en deurpanelen worden gemoderniseerd.
Buiten: nieuwe spiegels en spoiler, witte knipperlichten en rood-witte of getinte achterlichten (1990 +), verstralers met gele reflectoren en wit glas.
Hij komt precies op tijd om de Golf 2 en zijn 139 pk in de 16s (zwaarder) te counteren. Met de 1.9L (uit te spreken als “Eenlitertjenegen”) laat Peugeot zich gelden met een “wie is hier de baas?!”-houding. De 205 GTI 1900 wordt door de pers van die tijd geprezen als de meest evenwichtige GTI van zijn tijd, tegenover de Kadett GSI 16s, de Golf GTI 16s en de R5 GT Turbo.
Zijn dappere motor met veel koppel komt uit de 305 GTX; hij combineert temperament, souplesse en acceleratievermogen, en de 205 GTI wordt soepeler dankzij de grotere cilinderinhoud en de BOSCH L-Jetronic-injectie. De 1900 is minder fel dan de 1600 maar is bij alle toerentallen beter beschikbaar.
De 130 pk heeft een “scherp” weggedrag in bochten die met veel vaart worden genomen: pas op voor het uitbreken van de achterkant bij het “stokplanten”. Vol gas vergeeft de 1900 niets waar de 1600 toeschietelijk was; bij het uitbreken ga je niet van het gas ... je geeft juist gas om het te laten passeren, anders volgt gegarandeerd een rondje. Heel wat 1900's zijn in de berm beland.
Laatste evolutie, of liever achteruitgang, voor deze 1900-motor: de komst van de katalysator in modeljaar 1993. De kat is een ramp ... de dood van de paardjes. Wie in een 205 GTI 1.9L rijdt, spreekt trouwens over “de 130” om hem te onderscheiden van de “122” met katalysator. Maar geen zorg, alle 205 GTI's vinden hun publiek.
Peugeot introduceert zijn cabriolet in 1986, in twee uitvoeringen, CT (80 pk) en CTI (115 pk), om in te spelen op een markt die zich richt op VW, Ford en Opel. Om een (mooie) cabrio te maken neem je een 205 GTI 115 pk en haal je het dak eraf? Zo ongeveer, en het is de Italiaanse carrossier Pininfarina die dat doet.
Hoewel de 205 Cabriolet CTI de motor en het uiterlijk van zijn zus, de GTI-coupé, behoudt, is hij daarom nog niet sportief. Zijn zelfdragende carrosserie mist stijfheid en zijn extra gewicht laat hem bochten niet nemen als een 115: hij kronkelt.
De “GTI cabriolet” is dan ook het geluk van een publiek dat op uiterlijk let en een tikje burgerlijk is.
Een voordelige Sport-serie, waarmee heel wat jonge talenten een eerste stap in de wedstrijdwereld konden zetten, via groep N. De Rallye is een neef van de Visa Chrono, de Samba Rallye en de AX Sport, waarvan ze de motorbasis (de TU24) overneemt; ze ruikt naar prestatie en competitie en heeft karakter.
Zijn krachtige 1300, getuned door DANIELSON (nee, niet de zoon van Daniel), is uitgerust met 2 Weber DCOE 40-carburateurs, “die er flink van langs geven”; hij levert 103 pk bij 6.800 tpm en maakt, goed aangespoord, de GTI 115 het leven zuur.
Een 205 voor de racerij, goedkoop, maar niet gemaakt voor de stad, waar hij zich niet erg thuis voelt; hij is ontdaan van al het overbodige en weegt slechts 780 kg, wat hem een opmerkelijke wendbaarheid geeft, dankzij zijn vooras van de GTI 115. De Rallye kwam maar in één kleur uit: helemaal wit, van de plaatstalen velgen van 13’’ tot en met het dak.
Op het eerste gezicht denk je, gezien het gevaarte, dat het wel een beperkte serie zal zijn ... niets van dat: er zijn er 30.111 gebouwd in 4 jaar. De racerij heeft er veel de nek omgedraaid en net als de GTI's zijn er veel total loss gereden op het platteland.
Een mooie originele Rallye vinden is een hele uitdaging.
De T16 “voor de weg” werd in 1984 gebouwd in 200 exemplaren “voor de weg”, om de 205 te laten deelnemen aan het wereldkampioenschap rally in groep B.
Deze buitengewone 205, bestemd voor de competitie, legde de basis voor de groep B-versie. Om de auto zo goed mogelijk in balans te brengen, staat de eenheid van motor en versnellingsbak centraal achterin. Zijn zelfdragende carrosserie, gebouwd door partnercarrossier HEULIEZ, krijgt een versnellingsbak en assen met aandrijving op 4 wielen.
Zijn 1.8L-motor met 16 kleppen en een turbo als voeding levert 200 pk (430 en 600 pk op de racevarianten).
Hij wordt duurder verkocht dan een Porsche 911, oftewel de prijs van vier 205 GTi's van die tijd! Deze geboren collector vindt, ondanks zijn buitensporige prijs, zonder problemen een koper, gezien zijn beperkte aantal en zijn afkomst bij Peugeot Talbot Sport (PTS).
Als er één Franse auto is die het goed doet als “jonge oude” (niet te verwarren met Geneviève), dan is het de 205, die zijn nummertje blijft opvoeren, en vooral de GTI. Met de 205 is het als met de 2cv en de 4L: hij valt in de smaak bij de jongere generaties die op zoek zijn naar kleine madeleines (aldus Proust en niet Prost), omdat elke jongere of jonge-oudere op een bepaald moment een 205 in de familie had. Het is de auto die van generatie op generatie werd doorgegeven, en van net-geslaagde bestuurder naar net-geslaagde bestuurder in een gezin.
Een andere reden voor het succes van de 205 vandaag: hij is eenvoudig, heeft betrouwbare motoren, het is een zuinige auto die goed veroudert, de onderdelen zijn overal en voor een goede prijs te vinden, alle garagisten kennen hem op hun duimpje en hij is niet moeilijk zelf te onderhouden. Door zijn grote verspreiding is hij nog altijd makkelijk op te sporen, althans de gewone 205's.
Als je bij de cabrio's komt, de zeer goed uitgeruste beperkte series en de GTI's ... heeft nostalgie een prijs! Keerzijde van de medaille: deze tijdloze uitvoeringen zijn nu zeer gezocht, ook al werden ze destijds ruim verspreid. De waarde van de 205 GTI is ontploft door het Youngtimer-fenomeen; liefhebbers graaien ernaar nu ze zich die kunnen permitteren. De 205 is een auto voor het plezier en een goede investering als je er de juiste prijs voor betaalt.
Wist u dat?
Het succes van de 205 overtrof alle verwachtingen van Peugeot; dat gold ook voor de GTI-versies. Bijna 295.000 van deze kleine kanonnen zijn in 10 jaar gebouwd, ze zijn dus niet zeldzaam. De 205 GTI is de meest aanbeden Franse GTI geworden, een icoon in de grote familie van de Youngtimers; hij is zeer gezocht in mooie staat en daarom duur in verhouding tot zijn oplage.
Met hem maak je een reis door de tijd; het is een soort kleine, sportieve DE LOREAN.
We hadden graag een 205 GTI 16s gezien ... uitgerust met de motor van de 309 met dezelfde naam. Waarom is hij er niet gekomen?! Om zijn grote zus niet in de schaduw te stellen en/of omdat Peugeot in die tijd andere katten te geselen had. Jammer, we wilden meer!
Harald
Le partage de la Passion, simplement.
Vorig artikel
De Golf 2 en haar speciale series
Volgend artikel
De Braziliaanse Combi Split: een goed alternatief voor de originele Combi Split?
Soortgelijke artikelen
De Peugeot 205: het succesverhaal van een bijzonder nummer
Stadsauto, GTI, cabriolet, diesel of rallymonster: de Peugeot 205 deed alles, won alles en veroverde alles. Van 1983 tot 1998 redde hij Peugeot, schreef hij Franse autogeschiedenis en liet hij een onvergetelijke indruk achter in het hart van liefhebbers.
Lees het artikel
De speciale series van de 205: de juiste nummers om op te vallen
205: de origineelste beperkte series, van de Lacoste tot de Roland-Garros.
Lees het artikel
Schrijf u in op onze MECATECHNIC-nieuwsbrief
